خانه / نقد و بررسی / نقد و بررسی فیلم رگ خواب (۲۰۱۶)؛ انبساط کلیشه

نقد و بررسی فیلم رگ خواب (۲۰۱۶)؛ انبساط کلیشه

حمید نعمت الله فیلمساز دغدغه مدار و سینما فهم جدی ای در عرصه ی سینمای ایران محسوب می شود. او با ساخت آثاری اجتماعی همچون بوتیک، بی پولی و آرایش غلیظ، مسائل و چالش های جامعه ی امروز ایران را به تصویر کشیده و در این امر برای نمونه در بوتیک بسیار موفق عمل کرده اما در آرایش غلیظ به یک انفعال رسیده است. کارهای نعمت الله را می توان تلاشی برای رسیدن یک سبک منحصر به فرد با زبانی مختص به خود، ارزیابی کرد که در طول کارنامه ی هنری اش دچار فراز و فرودهای زیادی شده است. اما مهمترین وجهه ی سینمای او داشتن دغدغه های انسان محوری و بن بست های جامعه شناختی است که برای مردم یک اجتماع به وجود می آید. در بوتیک او به یک نسل عقیم شده و پر از عقده های حقارت می پردازد که در امور پراتیک خود با بن بست هایی از جنس بی پولی، سرگردانی و تفکر بسیط سنتی درگیرند و یا در فیلم بی پولی که به اندازه ی بوتیک خوب نیست، نعمت الله ساختار یک زندگی جوانانه را به چالش می کشد و از پس رویا و حس و حال انتزاعی، گمگشتگی در جامعه ی خشن را به وجود می آورد. اما موضوع اثر جدید او یعنی رگ خواب یک قصه ی نسبتا تکراری و کلیشه ای در سطح سینمای ایران است. داستانی که به شکل های گوناگون در طول زمان تعریف شده و مخاطب از ابتدای درام می تواند پایانش را حدس بزند. یک زن تنها می خواهد با فضای سخت و بی رحم جامعه ی شهری بجنگد و در این راستا در محیط کاری اش ناگهان با مردی فرشته گون آشنا می شود که در زندگی بسان یک معجزه می ماند. اما این مرد از شخصیت خاکستری اش تبدیل به آنتاگونیست ماجرا شده و همه چیز به ناامیدی و انحطاط رنگ می بازد.

نقد و بررسی فیلم رگ خواب - لیلا حاتمی

نوع پرداخت نعمت الله با چنین ایده ی کلیشه ای، یکی از نکات بارز فیلم است. او همانند فیلمهای قبلی اش دست به ساخت محیطی بی رحم و بی عاطفه زده و برای پیشبرد درامش یک پرسناژ زن را در مرکزیت داستان می گذارد. مینا با بازی خوب لیلا حاتمی یک زن تنهاست که به تازگی از شوهر معتادش طلاق گرفته و هم اکنون باید بر روی پاهای خودش بیاستد. حال در این بین با کامران (کوروش تهامی) مدیر یک رستوران آشنا شده و کم کم در بسط پیرنگ، با به وجود آمدن کنشی ملودرام آن دو دلباخته ی یکدیگر می شوند. اما در پرده ی دوم همه چیز از امید رنگ باخته و این میناست که از یک چالش ابتدایی وارد بحرانی بزرگتر شده و در انتها انحطاط فردی، تنها دست آورد اوست.

 

نقد و بررسی فیلم رگ خواب - لیلا حاتمی

نعمت الله در ساختار رگ خواب بسیار تلاش کرده است که از یک کلیشه ی سانتی مانتال بگریزد و تصویری جدید از یک الیناسیون فردی را به نمایش بگذارد. اما مشکل اصلی جایی است که پارامترهای فیلم برای ضد کلیشه رفتار کردن نمی توانند ساختار منسجمی بسازند. برای نمونه با اینکه بازی    حاتمی در این اثر ستایش آمیز به حساب می آید اما نوع کاراکتر او یک انتقال از فیلمهای پیشین این بازیگر است که همین امر به ساحت پرسناژ لطمه وارد می کند. لیلا حاتمی در برآورد های کنش مند شخصیت مینا، بسیار شبیه به کاراکترهایی است که خود او در آثاری همچون: من، سر به مهر، آشنایی با لیلا، چیزهایی هست که نمیدانی و پله ی آخر می باشد. شخصیت هایی که دقیقا مواضع و المان های پرامتریک پرسناژ مینا را به همراه دارند و گویی حاتمی در این نقش به تکرر شوژه بسنده کرده است. مشکل دیگر فیلم که اتمسفر اثر را به دام انبساط کلیشه می اندازد، مفروض بودن برخی از مفاهیم آن است. برای مثال رابطه ی گنگ مینا با پدرش که فقط چند پلان از او در کیوسک بلیت فروشی می بینیم و امتداد صدای نریشینی که با پدر حرف می زند اما تا به آخر این رابطه در نمی آید و یا در انتها مفروض شدن قضیه سقط بچه و حالات پریشانی مینا که کمی در بازی به اور اکت می رسد. اینها موتیف هایی است که نعمت الله برای خلق یک داستان جدید در بستری تکراری بر روی درامش سوار کرده است اما این المان به فرجام کار کمک نکرده و ناقص از آب در می آیند.

نقد و بررسی فیلم رگ خواب - لیلا حاتمی
رگ خواب را می توان یک اثر متوسط دانست چون هم برای فیلمسازش، با احتساب اثر بد و شلخته ی قبلی اش (آرایش غلظ) یک قدم رو به جلو محسوب شده و هم در برخی از پلان ها ساختار تا میانه ی راه خوب پیش می رود اما به دلیل آن انبساطی که ذکر کردیم در موضعه ی خود درجا می زند.

 

نام: رگ خواب (۲۰۱۶)
کارگردان: حمید نعمت الله
امتیاز: ۱۰ / ۵

 

بخوانید: نقد و بررسی فیلم اول پدرم را کشتند (First They Killed My Father)


لينک منبع

درباره ی linkmaster110

همچنین ببینید

پرفروش‌ترین و کم‌فروش‌ترین فیلم‌های امسال هالیوود

سینمای جهان در سال ۲۰۱۸ با موفقیت در گیشه همراه بود. این موفقیت تنها در …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *